En İyi 20 Film ve Dizi Önerileri Listesi
Bir şeyler izlemek isteyip saatlerce platform gezmek artık neredeyse ayrı bir zaman kaybına dönüştü. Bu listeyi hazırlarken tek kriterimiz şuydu: izledikten sonra üstünüzden atamadığınız, bir sonraki bölüme ya da sahneye geçmemek için elinizde olmayan yapımlar. Popüler olduğu için değil, gerçekten oturup izlendiği için buraya aldık.
En İyi Diziler
Dizi önerisi söz konusu olduğunda herkesin aklına aynı yapımlar geliyor. Oysa son yıllarda o listelerde pek yer bulmayan ama izleyeni derinden etkileyen işler çıkmaya devam ediyor. En iyi dizi önerileri arasında tür ya da dil fark etmeksizin, senaryo kalitesi ve oyunculuğun ön plana çıktığında ortaya ne çıkabildiğini gösteren on yapımı bir araya getirdik.
1. Chernobyl (2019)
Tür: Tarihi Drama / Mini Dizi
Sezon / Bölüm: 1 sezon / 5 bölüm
IMDB: 9.4 ⭐
Yönetmen: Johan Renck
Yaratıcı: Craig Mazin
1986’da Sovyetler Birliği’nin Ukrayna sınırındaki nükleer santralde yaşanan patlamayı ve ardından gelen örtbas girişimlerini konu alıyor. Chernobyl bir felaket dizisi değil; bürokratik yalan ve kurumsal çürüme üzerine kurulu bir anatomik inceleme. Craig Mazin her bölümde ne kadar iyi araştırma yaptığını gösteriyor ve bu titizlik ekrana doğrudan yansıyor. Beş bölümü bitirdiğinizde “nasıl oldu bu” sorusunun cevabını aldığınızı sanıyorsunuz ama asıl mesele, buna izin veren sistemin nasıl işlediğini anlamakta yatıyor.
2. Better Call Saul (2015–2022)
Tür: Drama / Suç
Sezon / Bölüm: 6 sezon / 63 bölüm
IMDB: 8.9 ⭐
Yaratıcılar: Vince Gilligan, Peter Gould
Breaking Bad’in yan karakteri olan Saul Goodman’ın dürüst bir avukattan kurnaz bir suç avukatına dönüşümünü anlatıyor. Spin-off olmasına rağmen pek çok izleyici ana seriden daha iyi buldu. Bunun nedeni basit: Better Call Saul insanların kendilerini nasıl haklı çıkardığını ve küçük ahlaki uzlaşmaların zamanla insanı nereye götürdüğünü anlatmakta eşsiz bir beceri sergiliyor. Özellikle son sezondaki Bob Odenkirk performansı herhangi bir Emmy tartışmasını gereksiz kılacak düzeyde.
3. Succession (2018–2023)
Tür: Drama
Sezon / Bölüm: 4 sezon / 39 bölüm
IMDB: 8.9 ⭐
Yaratıcı: Jesse Armstrong
Milyar dolarlık bir medya imparatorluğunun kontrolü için birbirine giren bir aile. Ama Succession hiçbir zaman sadece para ve güç üzerine değil. Roy ailesi her bölümde kendine zarar vermeye devam eden insanların portresini öyle ustalıkla çiziyor ki nefret ettiğiniz karaktere acımaya başladığınızın farkına bile varmıyorsunuz. Final sezonu, son yılların en iyi TV yazarlığı örneklerinden biri olmayı hak ediyor. Şunu da söyleyelim: bu diziyi izledikten sonra medyaya ve onu yöneten insanlara çok farklı bakıyorsunuz.
4. Dark (2017–2020)
Tür: Bilim Kurgu / Gizem
Sezon / Bölüm: 3 sezon / 26 bölüm
IMDB: 8.8 ⭐
Yönetmen: Baran bo Odar
Almanya’nın küçük bir kasabasında kaybolan çocuklar, zamanın içinden uzanan bir ipliği gün yüzüne çıkarıyor. Karmaşık bir zaman döngüsü kurgusu var ama senaryo o kadar özenli yazılmış ki izledikçe her şey yerine oturuyor. Alman yapımı olmasına rağmen hiç yabancılık hissettirmiyor; altyazıyla izlenmeyi kesinlikle hak ediyor. Üçüncü sezon bazı izleyicilere fazla soyut gelebilir ama tüm döngüyü tamamladığınızda elde ettiğiniz tatmin başka pek az yapımda bulunuyor.
5. Severance (2022–)
Tür: Gerilim / Bilim Kurgu
Sezon / Bölüm: 2 sezon / 19 bölüm
IMDB: 8.7 ⭐
Yönetmen: Ben Stiller
Bir şirket, çalışanlarının iş ve özel hayatlarındaki anılarını cerrahi olarak birbirinden ayırıyor. İçeride ne olduğunu dışarıdaki siz bilmiyorsunuz, dışarıda ne olduğunu içerideki siz. Bu ikili bakış açısı sıradan bir ofisi tam anlamıyla kabusvari bir mekâna dönüştürüyor. Birinci sezonun pilot bölümü son beş yılın en iyi dizi açılışlarından biri; ikinci sezon ise ilkinin bıraktığı soruların büyük bölümünü cevaplıyor ama yenilerini açmadan bırakmıyor.
6. The Bear (2022–)
Tür: Drama / Kara Komedi
Sezon / Bölüm: 3 sezon / 28 bölüm
IMDB: 8.6 ⭐
Yaratıcı: Christopher Storer
Chicago’da küçük bir sandviç dükkanını devralan şef Carmy’nin hikâyesi. Ama The Bear bir yemek dizisi gibi durmuyor; iş, aile, travma ve kimlik üzerine yoğun ve sert bir drama. İkinci sezonun “Forks” adlı 7. bölümü tek başına bir kısa film kalitesinde ve pek çok eleştirmenin bu on yılın en iyi dizi bölümü olarak andığı bir şey. Mutfak sahnelerinin yarattığı stres gerçek — ve bu bir eleştiri değil.
7. Barry (2018–2023)
Tür: Kara Komedi / Suç
Sezon / Bölüm: 4 sezon / 32 bölüm
IMDB: 8.4 ⭐
Yaratıcılar: Bill Hader, Alec Berg
Eski bir asker ve tetikçi Barry, bir operasyon sırasında tiyatroyla tanışıyor ve oyunculuğa geçmek istiyor. Kulağa absürt geliyor ama Barry bir karakter dizisi olarak zamanla o kadar derinleşiyor ki dördüncü sezone ulaştığında tamamen başka bir yapıma dönüşüyor. Bill Hader’ın hem oyunculuğu hem yönetmenliği mükemmel. Son sezon tartışmalı ama izledikten sonra bunun başka türlü bitemeyeceğini anlıyorsunuz.
8. The Leftovers (2014–2017)
Tür: Drama / Fantastik
Sezon / Bölüm: 3 sezon / 28 bölüm
IMDB: 8.3 ⭐
Yaratıcılar: Damon Lindelof, Tom Perrotta
Dünyanın yüzde ikisi bir anda, hiçbir açıklama olmaksızın ortadan kayboluyor. Dizi bu kayboluşu değil, geride kalanların yas, anlam arayışı ve dağılma sürecini anlatıyor. İlk sezon ağır ilerliyor ama ikinci sezondan itibaren televizyon tarihinin en cesur anlatılarından birine dönüşüyor. Müziği, atmosferi ve karakterlerin bitip tükenmez acısı, izledikten sonra uzun süre aklınızda kalıyor.
9. Slow Horses (2022–)
Tür: Gerilim / Casus
Sezon / Bölüm: 4 sezon / 24 bölüm
IMDB: 8.2 ⭐
Yönetmen: James Hawes
MI5’in gözden düşmüş, hatalı ya da sadece istenmeyen ajanlarının sürgün edildiği Slough House birimini konu alıyor. Gary Oldman’ın canlandırdığı Jackson Lamb, son yılların en iyi televizyon karakterlerinden biri. Dizi casusluk gerilimini politika, iktidar ve insan zayıflığıyla öyle iç içe geçiriyor ki ne zaman kimin kimi kullandığından emin olamıyorsunuz. Her sezon yeni bir olay örgüsü açtığı için sürükleyicilik hiç düşmüyor.
10. Station Eleven (2021–2022)
Tür: Drama / Distopya
Sezon / Bölüm: 1 sezon / 10 bölüm
IMDB: 8.0 ⭐
Yönetmen: Hiro Murai
Yaratıcı: Patrick Somerville
Dünya nüfusunun büyük çoğunluğunu silip süpüren bir gribal salgının ardından hayatta kalanların hikâyesi. Ama Station Eleven tipik bir distopya değil; sanatın ve bağlantının hayatta kalma içgüdüsüyle nasıl iç içe geçtiğini anlatan çok katmanlı bir yapım. Zaman kurgusunu çok iyi kullanıyor ve finale ulaştığınızda duygusal olarak yerle bir oluyorsunuz. Pandemi döneminin hemen ardından çıkmış olması da ayrı bir katman ekliyor.
En İyi Filmler
Film söz konusu olduğunda kısa listeler genelde aynı başlıkları tekrar ediyor. Biz biraz farklı davrandık; afişi güzel ama izleyince hayal kırıklığı yaratan yapımlar yerine, gerçekten seyirciyi içine çeken ve bittikten sonra kafanızda kolayca oturtulamayan filmlere baktık. En iyi film önerileri listesini oluştururken tür ve dönem çeşitliliğine özen gösterdik; aşağıdaki on film birbirinden oldukça farklı bir deneyim sunuyor.
1. Parasite (2019)
Tür: Gerilim / Drama / Kara Komedi
IMDB: 8.5 ⭐
Yönetmen: Bong Joon-ho
Yoksul bir Kore ailesi, varlıklı bir ailenin hayatına yavaş yavaş sızıyor. Ama Parasite sınıf çatışmasını o kadar çok katmanlı ve beklenmedik bir şekilde anlatıyor ki filmden önce herhangi bir şey bilmemenizi şiddetle tavsiye ediyoruz. Bong Joon-ho, gerilim ve komedyi aynı anda inşa etmeyi bilen ender yönetmenlerden biri. Oscar tarihinde yabancı dilli ilk En İyi Film ödülünü alan yapım oldu ve bunu hak edip etmediğiyle ilgili ciddi bir tartışma hiç açılmadı.
2. Oppenheimer (2023)
Tür: Biyografi / Tarihi Drama
IMDB: 8.3 ⭐
Yönetmen: Christopher Nolan
Atom bombasının babası J. Robert Oppenheimer’ın hem bilimsel başarı hem de ahlaki çöküş hikâyesi. Nolan tarihi belgesele dönüştürmek yerine bir adamın kendi yarattığı şeyin ağırlığı altında ezilişini anlatıyor. Cillian Murphy’nin performansı, karakterin iç çöküşünü neredeyse fiziksel olarak hissettiriyor. Üç saatlik bir film ama hiçbir dakikası boşa gitmiyor.
3. Past Lives (2023)
Tür: Drama / Romantik
IMDB: 7.9 ⭐
Yönetmen: Celine Song
Çocukluk aşkları olan iki Koreli, yıllar sonra New York’ta yeniden karşılaşıyor. Bir tercih filminden çok bir kayıp filmi bu. Celine Song dramayı büyütmeden, sesi yükseltmeden ve büyük sahneler koymadan seyirciyi duygusal olarak tüketiyor; bu çok az yönetmenin becerebileceği bir şey. İlk uzun metraj filmi olduğunu düşündüğünüzde ortaya çıkan şeyin büyüklüğü daha net anlaşılıyor.
4. Everything Everywhere All at Once (2022)
Tür: Bilim Kurgu / Aksiyon / Komedi
IMDB: 7.8 ⭐
Yönetmenler: Daniel Kwan & Daniel Scheinert
Çamaşırhane işleten sıradan bir Çinli-Amerikalı kadın, paralel evrenler arasında sıkışıp kalır ve farklı kararlarla şekillenmiş versiyonlarını keşfeder. Kulağa saçma geliyor ama film nihayetinde anne-kız ilişkisi ve varoluş anlayışı üzerine kurulu çok katmanlı bir şey. 7 Oscar aldı ve hepsini hak etti. Görsel dili özgün, tempo delici ama asıl gücü duygu yoğunluğundan geliyor.
5. Drive My Car (2021)
Tür: Drama
IMDB: 7.8 ⭐
Yönetmen: Ryusuke Hamaguchi
Karısını kaybeden bir tiyatro yönetmeni, Japonya’nın farklı bir şehrinde sahnelediği çok dilli bir Çehov oyununun provası sürecinde şoförüyle derin bir bağ kuruyor. Hamaguchi, Murakami’nin kısa hikâyesini üç saate yakın bir filme dönüştürüyor ve her dakikası gerekli hissettiriyor. Cannes En İyi Senaryo ödülü dahil pek çok ödül aldı, Oscar’da da En İyi Uluslararası Film kazandı. Tempo yavaş ama o türden sabır isteyen bir ağırlık taşıyor.
6. All Quiet on the Western Front (2022)
Tür: Savaş / Drama
IMDB: 7.8 ⭐
Yönetmen: Edward Berger
Orijinal adı: Im Westen nichts Neues
Birinci Dünya Savaşı’na gönüllü olarak katılan genç bir Alman askerin cephedeki deneyimini anlatıyor. Remarque’ın ünlü romanından yapılan bu Alman uyarlaması savaşı romantize etmek bir yana, insanı ezici bir gerçekçilikle yüzleştiriyor. Netflix üzerinden yayınlandı ve Oscar’da En İyi Uluslararası Film dahil 4 ödül kazandı. Bazı sahneler uzun süre aklınızdan çıkmıyor.
7. The Banshees of Inisherin (2022)
Tür: Drama / Kara Komedi
IMDB: 7.7 ⭐
Yönetmen: Martin McDonagh
İrlanda’nın küçük bir adasında iki yakın arkadaştan biri diğeriyle bir daha konuşmak istemediğini söylüyor. Basit bir kırılma gibi görünen bu an, zamanla her ikisini de yıkıma götüren bir sarmalı başlatıyor. McDonagh absürd olanı trajediyle o kadar ustalıkla harmanlıyor ki film boyunca gülmek mi yoksa üzülmek mi gerektiğine karar veremiyorsunuz. Colin Farrell bu filmle kariyerinin en iyi performansını verdi.
8. Aftersun (2022)
Tür: Drama
IMDB: 7.7 ⭐
Yönetmen: Charlotte Wells
Bir kız çocuğu, yıllar sonra babasıyla geçirdikleri tatil kasetlerini izliyor ve o an göremediği şeyleri görmeye başlıyor. Charlotte Wells’in ilk uzun metrajı olan Aftersun, hafızanın ve kaybın nasıl iç içe geçtiğini anlatıyor. Sessiz ilerliyor, büyük sahneler yok ama son çeyrek saat birçok insanı derinden etkiliyor. Paul Mescal’ın performansı filmden daha uzun süre aklınızda kalıyor.
9. Tár (2022)
Tür: Drama / Psikolojik
IMDB: 7.5 ⭐
Yönetmen: Todd Field
Dünyaca ünlü bir Alman orkestrası yöneticisi olan Lydia Tár’ın kariyer zirvesindeyken çöküşe geçişini anlatıyor. Cate Blanchett bu filmde inanılmaz bir performans sergiliyor; karakteri izlediğinizde ne zaman sempati duyup ne zaman nefret edeceğinize karar veremiyorsunuz. Film uzun (2 saat 38 dakika) ve bazı sahneler gereksiz uzuyor ama Blanchett ekrandayken hiçbir şeyin önemi kalmıyor.
10. The Zone of Interest (2023)
Tür: Tarihi Drama
IMDB: 7.3 ⭐
Yönetmen: Jonathan Glazer
Auschwitz’in hemen duvarlarının yanı başında yaşayan bir SS komutanı ve ailesinin gündelik hayatı. Film katliamı göstermiyor ama her karede hissettiriyor. Cannes’da Büyük Ödül’ü kazandı ve sinematik olarak son derece cesur bir deneyim sunuyor. Bu filmi izledikten sonra “sıradan insanın kötülüğe ortak oluşu” üzerine düşünmeden duramıyorsunuz.
Bu listede yer alan her yapımın ortak noktası, seyirciyi pasif bir izleyici olarak konumlandırmaması. İyi bir dizi ya da film, bittiğinde üstünüzden atamadığınız şeydir; birkaç gün sonra bile aklınıza takılır, birilerine anlatmak istersiniz. Buraya aldığımız yirmi yapımın tamamı bu etkiyi yaratıyor. Güncel öneriler ve yeni içerikler için gipte.com‘u takipte kalabilirsiniz.
